jeudi 28 février 2008

Paures Curds


Paures Curds,
A l'ora onte los Albanèses ne'n son de festejar la Granda Albania merce a l'UE , als USA . Osac als Turcs e a l'Arabia Granda . N'es pa çò mèsme per lo Curd, lo paure el.
Dins lo silenci de totes las televisions françèses mai que mai conegudas per lor corage jornalistic. E ben l'armada turqua entama la seconda setmana d'envasion del Kurdistan.
Ambe coratge aquela paura armada turqua a pron pena sostenguda per Bush, Tel Aviv , satelitas, aviacion , bombardament , es dintrada de 25 qm en territòri del Kurdistan Irakian. Es pas lo petròli que l'interèssa , mas non , qu'una idèa , es sonque los terroristas del PPK . Dels terroristes òrres coma dis lo Monde que son tuats dins la proportion de un per dètz. Se vei sul pic ont es clarament lo missant. Lo paure turc ambe F16 , car d'assaut, entresenhas de l'armada US se'n pren a la mostruosa armada del PPK que ten qualquas petadoiras .

Lo Monde soslinha que son pas anats tant luenh qu'aquò en tèrra iraquiana , que devrian just arribar lèu al ras de l'Iran . Cò que fa a pron pèna que la distancia de Bordèu a Marsèlha.
Coratge soldats que trabalan de longua al manten de l'òrdre e de la patz de pertot sus la Tèrra..
Es just una operacion de "poliça" , levat que los Turcs sabon pas pus se se'n van partir un jorn.
Lo ministre american se declara fòrça interressat per tot aquò , benlèu qu'es el que comanda . La guèrra Turqua devria li permettre de manlevar los GI al nòrd per los envejar al mièjorn de l'Iraq. Que l'escambi es aital . Als Turcs de trapar de petròli e als Israelians tanben ... Entre que l'armada americana se tracha de l'Iran. Oc que l'Iran sera lo seguent.
Coma se dis al cap de l'article del Monde : "l'idèa es de demorar lo temps d'i veire mai clar".
Alara es que tot aquò es un crimi? Lo jornaliste del Monde prepausa de dona als Curds de Cirkorq lo temps de far mina de protestar , quna graciosatat . Quna inteligencia!
De segur que non . Coma en Argeria un còp èra, es pas qu'una operacion de manten de l'òrdre, mas es jos aquel nom qu'aquela guèrra s'endevenguèt.. Oc ! Qu'es aital que la guèrra començèt en Argeria.
E es aital que lo USA alucan pertot de brasièrs.

mardi 26 février 2008

Ives Roqueta. Lo filh del paire. Dieu renadiu?


O; La prima es aqui. La tèrra secarosa. Qu'es pas tombada la pluèja dempuèi bèl briu. Aièr , donca , coma venia de crompar un aparèlh de fotò que costava pas que 137 euro per uèch millions de picsal, amb encara un fum de possibilitats que me demandi se ne'n veiriai la fin , un còp dene me traucar las lunetas, a fòrça de legir la notiça...
Son pas bèls los ametliès?
Mas espèra; qu'i a tanben lo rosièr del Japon, lo camèlia, mas ne'n vèjèri d'autres tant florits alara que sem pas qu'al mièg de fevrièr. Que la vida es totjorn estonanta e las sasons tanben. Deman març e avril , prèp de la caminèa, del radiator puslèu . E nos demandarem s'avèm somiat totes; entr' aquel mès de fevrièr.
Deman fara bèl temps per esperar la libertat...
Me sovèni pas pus qual poèta o diguèt, lo rire sus sas pòts de poèta , una rosa o benlèu un flor de sang per tacar la camisa e li donar l'aire d'un dormaire del val.
Nos enfangèm dins lo monde que pudis son pès d'argent e de sang. Que lo capitalisme compta jamai sas mòrts , mas compta los dels autres... Los mòrts son normals . Aquò' s la seleccion naturala??
Encara qu'i tòrni, sus Roqueta , l'Ives, qu'escriu mai que polidament dins son libre : Lo filh del paire.
Per astre a ièu que soi pas gaire crestian , m'escriu un Dieu que m'agrada , un Dieu que me dona l'envèja de far la patz e de creire que Dieu val melhor que tota los papas amassats. L'Ives nos descriu lo desespèr de Dieu , lo lassitge , lo descorament de Dieu quand espiga la sia creacion.
E puèi , un jorn , li torna lo gost de viure a el qu'es eternal. D'aver un filh. Un filh coma dis per, " l'ajudar quand sera vièlh" mentre qu'un anja li respond que de tot biais aura pas besonh de ren per que sera pas jamai vièlh... Mas l'autre contunha son pretzfach , son capuditge de voler un filh , levat que se vei , consi de lo trapar , sens se cubrir de vergonha a l'idèa de s'acoplar.
Es aital.
Gabrièl gaita. Mas trovan pas jamai la femna que li podria agradar. Dusca'l jorn ont l'agach de Dieu se pausa sus una joventa que joga a la marelle, dins una cor dins una vilatge de Palestina e que sul pic l'agach li sarra lo còr....
Mas cal legir la seguida per tremolar d' aquela istòria d'una filha jova amb un vièlh escarnit que tornaria trobar sa fòrça de vida, merce de l'amor.
Dieu sab ja la destinada del sèu filh...
Lo demai o nos cal legir...

jeudi 21 février 2008

La region e l'Occitania


Aqui la causida d'articles dins lo jornal regional de Miètjorn Pireneas.(Cal clicar dessus)
Enfin.... Dire que la region menada pels socialistas refusèt antan lo nom d'Occitania per causir l'anonim Miejorn Pireneas . D'unes còps los òmes son fals. Ara ne'n coneissi que pagariam mer n'èstre al còr, de la vièlha dòna , a chucar lo sen de la diversitat .
Solide que i a un prèsa de consciença fòrta a perpaus de l'amenaça que pèsa sus l'avenir de nòstra lenga.
Sem classat per l'UNESCO coma lenga a mand de morir. Lenga endengiered.
I a pas sonque que 0,5% d'enfants en trin d'aprendre la lenga dels aujòls. Se trobon dins las calendretas. N'i a una a Mureth que pren l'aiga...
Pas cap de tele. Que lo Baudis oblidèt la région a l'ora de donar d'antenas ambe la TNT , e n'i avia pas per nos. Mas que lo Baudis aima Raymond e las minoritats per escriure de libres, sabètz lo Raymond que conquistèt los luòcs sants de Jerusalem,(d'unes chaplas entre tant d'autres) pel compte de la Santa Gleisa. Mas lo Francimand ne'n tirèran tota la glòria.E l'istòria oblid totjorn lo Raymond.
La gleisa mercejèt Raymond de Tolosa , en envejant la primièra crosada en tèrra crèstiana. E Michelet escriguèt l'istòria ... Paures... Dusca a la cançon de Rotland qu'an panat als normands e als occitans.
Se sab que los vencedors escrivan l'istòria...
D'unes cops los occitanistas se dison que totas las declaracions d'ara per salvar la lenga son pas qu'un biais de donar l'escambi, e d'autres còps volem creire nosautres que los Omes, benlèu, an vertadièrament besonh de democracia.
L'avenir nos dira sa responsa amara. Es que serem actor o victim, un còp de mai?
Dimarç passat, alara qu'escampilhavi de papièrots per nòstre candidat , une femna de l'accent ponchut m'agantèt missantament en diguent que volontavi de donar als joves d'idèas , de far petar de bombas.
N'en demorèri estabosit.
Occitan , lenga , patès, que per mantunas personas seriam per ela pas qu'una còla de bota-fuòc, d'òmes e de femnas que trebolan l'òrdre establit, que trastejan per cambiar las valors de la republica.
Mas las cambièt totjorn e de pertot las causas. que siague lo rei o la republica Aquela reialtat tre la debuta e la republica aprèp, faguèron rajar la sang de pertot dins lo monde.

Agatcha pas los pecats de ta gleisa mas la fe de tos evesques.... Consi far? e que nos portara solaç? Mas que se i a un Diu de que volètz que perdona a los que lo traïsson cada maitin. NDLR

Levat encara , que la republica, los mièjornals occitans l'an bravament susada ambe la sang. NON ? Per aver lo drech de viure liures aici non? En çò nòstre .
Alara que nosautres paurets raisvem pas que de patz , de tolerancia, de libertat , mitat paratge mitat convivencia. Anem. Lo grand mot, lo mot gròs, es descargat.
Ieu me preni per ieu. E o vòli e lo desiri tanben pels autres.
Se sem a la comuna, avem prometut de far una granda fèsta de las lengas , cada annada, ambe totes los estajants de la citat. Pareis que n'i a mai de cent de diferentas lengas.
Degun dèu pas de renegar sa cultura per viure aici. Degun dèu pas d' engolir sa lenga e oblidar las sias raices per viure aici dins Occitania.
Occitania pòd recaptar totes los òmes que volontan de viure liures quand lor païs los caça, e lor enebit lo drech de son anar.

mardi 19 février 2008

Programa OC de Mureth - OK


Fa mai de dos mès ara, sus una idèa de Guilhem , lo cap del POC, ambe lo Frederic qu'avem rescontrat totes los candidats de l'eleccion municipala de Mureth.
Que nosautres , los pichons , mas caputs de la cultura occitana, sem fièrs ara de butar aici , las causas d'un tal biais.
Ambe lo POC , de segur un partit qu'es en passa de venir lo partit de l'avenir.
Entre totes los candidats, que gaireben totes se'n chautan , nos cal donar un brave còp de capèl , a lo que causiguèrem, per cap de tièra, es a dire Mossur Cristòl Delahaye. Qu'a tengut paraula. Lo programa oficial del Cristòl sera conegut uèi , e podem i trobar totas las nòstras prepausicions, diguèri plan , totas levats qualques detalhs minors.
Lo programa sera estampat e que podètz ne'n trobar une rebat d'escotar l'emission que foguèt animada sus radiò Occitania aquel divendres passat, pel Geraud que s'ameritaria el tanben un brave salud per tot çò que fa cada jorn per nòstra causa.
L'Alan

dimanche 17 février 2008

Municipalas e Occitania...

Divendres passat, nos sem acampats dins lo membre del Senescal carrièra Remusat. Prèp de la plaça del Capitòli que se pòd veire dins lo mesteis ròdol qu'aqui sul tròç de drecha de
la fotò .
L'amassada se faguèt a l'iniciativa de convergencia occitania, es a dire la federacion de totas las associacions qu'obran per aparar la lenga d'òc.
Lo president Lafont avia convidat tot lo bèl monde de la politica tolosana que compta, es a dire lo Simon , lo Cohen, lo Fourguet, lo Bouscatel e la dòna per Moudenc (milanta excusas , qu'oblidèri lo nom) mas que se tracha dels problèmis culturals, e i avia tanben un umoriste trufaire sonat Vilòte, que, s'ai plan comprès , vòl fa renaisser la França a partir de l'espelison de Tolosa , Brest , Lille e tot e tot, mas que recaptèt mai que mai de temps de paraula per dire rès, qu'auria degut passar puslèu in live a la television de la camera resconduda.
Brèu los organisators tremolèron un temps a l'idéa de pas emplenar lo membre que pòd recebre 350 personas sietudas. Mas que n'i aguèt que mai d'unes foguèran forçadas de se siere dins los escalièrs, de demorar quilhadas o sul pas .
Lo senhèr Lafont que començèt de parlar, e de remembrar qu'aviam envejat a totis un tièra d'un vingtenat de prepausicions fòrças importantas , per butar una politica volontarista e d'arribar de sauvar la lenga e la cultura. Coma diguèt butar endacòm mai...
Venguèt lo temps de las responsas. Cadun poguèt parlar una mièja orada per convencer lo monde present. E se'n trobèt pas un per nos trobar necis , falords , calucs , somiaires, trufandèls, secessionistes. Totis los òmes politicas del primièr plan, diguèron qu'ara èra vengut lo temps d'o far mai.
La dona encargada de la cultura , e Bouscatel , per soslinar çò que faguèron ambe l'ostal d'Occitania, las calendretas, l'ensenhament bilingua, la sinhaletica de las carrièras, e çò que farian de mai de saber, sitis bilinguas, creaccion d'una bibliòtèca especifica, e trabalh ambe las universitats... E lo cap de lista del PS Cohen qu'el tanben volontèt de botar un ensenhament bilingua tre l'escòla mairala o tanben dins los centres de lesèrs, e lo Simon que prenguèt mantuns òmes del POC sus sa lista e que dis que los quatre primièrs punts de las prepausicions occitanas seran menimosament respectats,e que volia tanben trabalhar a la socialisacion de la lenga d'OC, e Senhèr Forguet pel modem que troba totas aquelas prepausicions normala e aplicablas sul pic tre la debuta de la mandatura.
Brèu lo divendres 15 foguèt un jorn dels melhors.
Lo matin ambe Frederic e nòstre cap de lista , Cristòl Delahaye, parlèrem sus radio occitania del programma previst per la nòstra cultura a Mureth e la vesprada d'autres ne'n parlèron al nivèl de la capitala regionala que capitara un jorn de venir capitala d'Occitania.
Un jorn de marcar d'una peyra blanca; s'òm vò plan se remembrar consi nos aconsideravan un còp èra, los afrancimandits, coma se trufavan del nòstre "patoès", e coma nos sentissian miserables de tant de mesprès.
Lo vent bufa ara d'un altre biais
Alleluia
L'Alan Fabre

jeudi 14 février 2008

Sinhaletica bilinga dins ...... Austria


Jòrdi Haider es un grand òme , gaireben fachista qu'a perdut mai que mai de popularitat. Es elegit dins Austria mièjornala , dins un païs onte i a fòrça Eslovenes. Lo païs se sona la Carentia.
Fa bèl temps que Haider sab , que los germanofònas , pel mens los vièlhs, de l'alentorn son d'a fons contra la reconneissança de la lenga Eslovèna e donc , de la mèsa en plaça de panèls sinhaléticas bilengas.
Aquò dura dempuèi 1955 malgrat que la constitucion volontèsse lo respect e l'aparament de las lengas de l'estat.
Cò que remembra quicòm.
Coma lo cap dels populistes es elegit merce de las vòts anti-diversitat-linguistica, totes los mejans son bons per .... pas..... pausar lo quite mendre pichòt panèlon.
Causa que per astre avèm pas de crenher per aici , es a dire a Tolosa....
Lo problème coma o diguèt lo jornaliste del Monde es que l'Austria ten pas gaire compte de las obligacions ligadas a la dintrada dins Euròpa , la de l'espandi Schengen. Es a dire lo respect de las lengas minorisadas e lor ensenhament ....
Urosament ajusta lo jornaliste , dins Carintia , mai de 70% dels enfants de l'escòla aprenon l'eslovèna , que siague Germans o Eslovènes. OF...
Començavi de me dire que l'Austria revertava la patria dels dreches de l'òme , o la republica de las letras .... mòrtas.

Que donc s'an pas de panèls bilengas, praquò impausats ara dins l'espandi europenc, la ont faltan, lor lenga es ensenhada de pertot...
Alara qu'en Françia s'avèm qualques còps los panèls , pel bilinguisme , sembla que sem pas a mand d'o veire o pusleu d'ausir, clar que s'en chautan....Es pas jamai d'ora. Mas qu'en Françia avem de molons de grands donaires de leiçons de democracia.
E es per aquò que tot lo monde nos asora..... Sem los melhors ...
E dire que ja Vincent Auriol de son temps èra un afogat de la lenga d'oc!!! Se comptan plus dins nòstre bèl païs totes los presidents de tota mena que foguèron d'a fons per la diversitat, ambe la resulta que coneissem.
Ara, l'actual, savem qu'es contra. A lo meriti d'èstre clar.

mardi 12 février 2008

Las femnas e Simone de Beauvoir.


"Om nais pas femna , òm o ven. Cap d'astrada biologica, psichic , economica, definis la cara que pren al sen de la societat la femala umana..." escriviatz dins "Lo Segond Sèxe"...
Es que mantenètz aquela analisi?
La mantèni d'a fons . Tot çò que legiguèri, vejèri,aprenguèri entre aquestas trenta annadas me confirmèt dins aquesta idèa. Se fabrica la femenitat, coma se fabrica la masculinitat, la virilitat. I ajèt mantunas estudias força interessantas de psicanalistis , de psicològues , o autres , per mostrar aquel fach. En particular, lo libre d'una Italiana, Belotto , Du côté des petites filles, que mostrèt d'un biais plan destalhat, a partir d'una esperiença de femna que trabalhèt dins las escòlas mairalas o prèp de maires jovas , que l'educacion de l'enfant , garçon o filha , es diferenta tre las primièras annadas. Aqueste libre mostra plan consi òm fabrica la femenitat qu'òm nos presenta coma una espècia d'instinct e de donadas e consi òm fabrica tanben la masculinitat. Alavètz , la societat buta son emprèsa tre lo primièr jorn sus l'enfant, mascle o femèla, d'un biais de fabricar en partent de la , coformement a las exigencias de nòstra civilisacion d'uèi , un òme que siague çò que se sona un òme, e una femna que siague çò que se sona una femna. Donc crèsi absoludament que i a de diferençias prigondas entre los òmes e las femnas , al prejudici de las femnas subretot tout compte fach. Aqueste diferençias venon pas de las naturas femenèlas o masculinas , mas de l'ensemble cultural. I crèsi de mai en mai.
E pensètz que lo sicut de las femnas a pas prigondament cambiat? Avètz escrich , dins "Tout compte fait: " Cresèguèri tròp lèu , quand l'escrivèri "Lo Segond Sèxe", a la victòria de las femnas."
Oc que pensèri que la victòria de las femnas seria ligada a la naissença del socialisme . Mas lo socialisme , es un raisve, exista pas endacòm mai . Los païses que sonèm socialistes auèi o son pas cap. E d'un autre biais , dins aquels païses diches socialistes , lo sicut de las femnas es pas milhor que dins los païses capitalistes. Enfin , benlèu que dins URSS quicòm se passa: las femnas trabalhan mai . Per ièu es una causa essenciala: la femna dèu d'aver son independencia economica. La ten de segur mai dins URSS . Sonque empècha pas que dèu tanben far lo trabalh de l'ostal. I a un molon de novèlas o de romans russas que mostran tot aquò mai plan.
Dins Francia , Las causas an pas bolegat?
De mon biais desanèron mai. Es a dire que i a mai de viòls , mai d'agressions d'òmes contre las femnas.
Cresètz que n'i a mai?
O OC ! n'i a mai!
Mas sai que s'en parla mai non?
S'en parla mai que n'i a mai. Vèsi totis los temonhatges que recuèlhi, que d'amigas recuèlhan , per exemple dins lors classas. D'un costat , s'en parla mai per qué encòratjèm las femnas de denonciar los viòls , alara que dusc'ara gausavan pas de ne parlar. Mas n'i fòrça mai . Crèsi que i a una asirença dels òmes per causa de l'emancipacion de las femnas que los rend mai agressius mai dangeiros que foguèron pas estats jamai enrabiats.
Mas i ajèt l'emancipacion?
I ajèt una cèrta emancipacion sur plan sexual de segur deguda a la contracepcion e deguda tanben , a la lei sus l'avortament , qu'es tarriblament mal applicada perque sabi pas quante i a d'avortaments legals per an , mas n'i a pas gaire , e encara un molon d'avortaments clandestins . Ia ajèt de segur una certa emancipacion , enfin una tolerançia mai granda dels parents o del mitan : es pus obligatòria que la filha jova arriva vièja al maridatge.
I a una certa emancipacion sexuala , çò que representa pas grand causa , perque la vertadièra emancipacion , es pas aqui que se tròba , que se tròba sul plan del trabalh, del trabalh economica e de las possibilitats de capitar la sia vida eca . Aqui , ia qualquas femnas qu'obtenguèron de promocions. Nosautras feministas , las sonèm las femnas alibis perque , per exemple , Melle Chopinet istant recebuda primièra a Politecnica - çò que de segur repròchi pas - servissia d'alibi perque d'òmes dison: "Ara , podètz èstre totas primièras a Politecnica " çò qu'es fals , perque per aquò far , cadria que los parents investiguèssen tant dins l'educacion de la filha que dins la del dròlle , çò que fan pas cap. Aquò's excepcional que de parents investisson dins las estudias d'una filha tant que dins l'educacion d'un masclon.
Disiatz, en 1966, dins vòstras discutidas ambe Francis jeanson : "Lo feminisme aquò's un biais de viure individualament e de lutjar collectiuvament ." Viure lo feminisme individualament consi far? E lutjar collectiuvament consi?
Tendrai totjorn aquela formula , es a dire , individualament , òm pòd ensatjar de se desliurar de las contrenchas economicas que pèson contar la femna , òm pòd ensatjar de trabar un mestièr defòra, de far una "carrièra" . Aquò dich , es dangeiros per que nòstra toca , çò que sonem lo feminsme radical, aquò's pas de prendre la placa dels òmes , prer cabuçar dins los meteis trapadors qu'elses. Per que las qualitats singularis que pòdon tener las femnas son las consequencias de lor opression : an pas aquela mena de rivalitat falorda dels òmes , aquel sentida del serios , aqueste sens del ròtle de jogar e aqueste gost del pòder.
I a quand mème una femenisacion considerable dins d'unes sectors , per exemple dins l'ensenhament.
Oc , mas dins la mesura onte un mestièr se femenisa , ven josevaludat. Per exemple dins URSS, i a una femenisacion de la medecina , gaireben totis los mètges son de femnas ; pel cop , se considèra ara lo fach d'èstre mètge coma s'aconsiderèt n'ia gaire lo fach d'èstre infirmièra...
Dempuèi quand vos aconsiderètz coma femenista radicala?
Diguèri tot temps qu'èra feminista -o diguèri per exemple , a Jeanson- disn la mesura ont feminsta per ièu , aquò volia dire que volontavi una identitat de sicut entre l'òme e la femna, e d'agalitat radicala entre l'òme e la femna. Mas coma parlavem tot ara de trabalh collectiu femenal , i avia pas cap de trabalh collectiu que m'interessèsse.
Aquò's sonque dempuèi 1971 o 1972 que rescontravi de femnistas jovas que me sonèron a perpaus dels problèmas de l'avortament, ambe las que començèri de trabalhar , tot en simpatia , per que èran pas femenistas per trapar las plaças dels òmes . E aquò una causa mai interessanta per ièu.
Se vei clarament çò que volontètz per las femnas ; mas que jutjètz possibla per elas per las dètz annadas de venir dins França?
Me pensi que , quand mème, se pòd ganhar quicòm , per que aèm ja ganhat la contracepcion, l'avòrtament . I a ara de procèsses contre lo viòl , una ajuda seriosa a las femnas batudas. S'endeven un moviment d'opinion, que los quites òmes i devon pas èstre insensibles....
Extrach del Monde sus una entrevista de 1978

samedi 9 février 2008

La lenga EYAK es mòrta



I a pas que las espècias animalas o vegetalas que desapareisson. Lo 28 de Genièr 2008 es mòrta la lenga Eyak. Que se parlava al centre del mièjorn de l'Alaska . Demòrava pas qu'una femna per la parlar. Se sonava Marie Smith Jones. Avia 89 ans.
Lutjèra tota la vida per los dreches de la familha indiana e l'aparament de las ressorgas de la Tèrra, de totas menas . Mas I avia ailabas tanben , los cosins e fraires de Melanchon, Charasse, Debre, MAM, e de J M Le Pen per empescar que la lenga siaguèsse salvada. L'Eyak sera pas la sola de morir. D'autras lengas alaskasianas son a mand de morir.
Praquò , davant de passar la pòrta sombra, Maria Smith Jones enregistrèt sa lenga ambe Michael Krauss professor de linguistica. Levat d'èstre parlada , la lenga sera fossilisada sus un supòrt numerica, que durera çò que durera...
Es que sera lo sòrt per nòstra lenga? Que la França , sovenem nos es la reina de las ceremonias e de las remembranças de tota mena. Campiona del monde. Tanben prepausem que Mossurs Debre, lo president del consèlh constitucional e Melanchon senator socialista siaguessen cargats de representar la França lo jorn del sebeliment. Sera a l'imatge de la França , una mejana d'un biais , los "Duponts la joie" una mena de reina falorda, que troba normal lo sacrifici de sos millions enfants quand s'agis de li sauvar la pèl, a la còla d'ases de prumièra , que nos mèna sabi pas ont; o de s'enganar dins de nombrosas conarias de tipas colonial ,que la darrièra,(mas sem en camin tornamai al Tchad o endacòm mai) la melhora, a la fin d'una guèrra de liberacion nacionala contre l'envasidor alemand, troban ren de melhor que d'anar sul pic caçar lo Viet,lo Malgach, lo Marocan o lo Tunisian e que troba pas normal que los reires enfants parlan lor pròpris lengatges al sen de la republica.
Ambe aquesta delegacion; representativa dels jacobinasses Ducon lo gauch , aital, se podran se preparar per la mòrt programada de totas las lengas régionalas d'aici, e per que siague mai polit caldria que Franz Kultur, ne'n parla d'oradas e d'oradas , coma de se pausar de questions existencialas , sus la mòrt e la vida d'una lenga , per que lo françès es tant bèl que los bretons l'an causit espontanèament, sens jamai parlar de las responsabilitats dels chaplaires franchimands, franchouillards, parisencs o pas.
Brèu los qu'an jamai quitat l'idèa de far que totes los pòbles de la Tèrra parlan enfin françès , per qué de segur totas las autras lengas son las del bestialum.

Visca la diversitat

jeudi 7 février 2008

Naissenças M Andriu


E foguèt batejat l'enfant
sus una man que pendolava
del ventre de sa maire...

De crits lo vomit
la paur
unas dolors
un flume d'aigas e de sang giscle negre
dal mai fons escupit per l'esquiçal
roge
d'un ventre claufit
desconflat en un còp

E tu blau
blau penjat de la còrda blanca
tu
crussòl sanhòs d'acides e de basas recampats
al mòtle de ta carn rufida
ja portaires del retrait de ton vièlhum
tu
confrontat ambe la vida espaventabla
ta vida
qu'avias a degun demandada

Aqui ton naisser filh de l'òme
ton naisser
dins un crid qu'englasia Diu
dins son taüc

... E foguèron sebelits
en un lençòl de tèla blanca
la maire
e lo dròlle que non volguèt venir.

M Andriu 1976

Lo mercat de Mureth lo jorn de la dictada

Que sul mercat èrem maites a nos calfar las mans . E i avia pas tròp de monde ambe lo temps que gelava. I aguèt praquò un jacobin sai que del FN per nos dire que volia pas de las lengas regionalas. Qu'èran fòrça dangeirosas per l'uninitat del païs. E quand li diguèron , coma èran tot pròches dels monument dels mòrts, que mai d'un million de bretons occitans , catalans , corses .... avian donat la vida per la libertat ; nos repsondèt que :" calaia pas lo far cagar am'aquò" Brèu una bela leçon de democracia e d'escota de l'autre e d'imatge qu'aimarian veire mai sovent...
Ba Que fa?

I arribarèm...

mercredi 6 février 2008

Dictada e bal


Nous sem plan amusats totis , aqui çò que se debanèt la vesprada amb los enfants e lo cercle occitan de Carbona qu'ajudèt mai que mai... Oblidèm pas que defòra fasia un frèch de riton.
Mas dedins sentissian pas lo gèl...

mardi 5 février 2008

Un vent novèl de Perpinha


Es l'occitan a mand de morir?

Consi explicar que los intellectuals françèses tant attentius a las vertuts d'umanisme , de libertat , e dels drèches de l'òme, siaguessen tant indiferents a la violencia qu'es facha a totas las lengas regionalas,e de'n primièr a la nòstra.
Totes los grands noms de la cultura o dels medias se chautan coma de lor primièra camisa de l'avenir de nostres parladis.
Praqu'ò , cal los ausir , quand parlan a la radiò , a la tele , o escrivan d'articles dins los jornals que sian parisencs o provençals, coma son ferotges ambe totes los dictators, totes los qu'afrabon las valors plan universalament françèsas , dels drèches de l'òme, de las femnas tanben, vertat, un pauc mens quand s'agis de las femnas. Que la França es fòrça tardièra per egalisar las pagas òme femna e respectar çò que se far pertot endacòm mai es a dire trabalh egal , salari egal.
Libertat egalitat fraternitat , sai que! mas pas per totes.
Los estrangièrs son pas tròp aimats d'aqueste temps .
D'i regardar de prèp , se pòd que s'agis subretot de postura , de mina. Sem per la diversitat culturela ......endacòm mai . Aici es pa ça mèsme . Aici tenem la vertat e cal pas venir nos donar de leiçons. Que sem nosautres que la fasem l'istòria.
Idem per la diversitat biologica.
Encara ièr al sèr , une matematiciana de la borsa, de prumièra es venguda sus la cadena tres nos explicar , qu'en Francia ont trapavem los milhors matematicians , avian una mena d'etica , a la borsa , e dins los burèls dels agents de cambia.
Me demorèt pas qu'a atudar l'estranja fenèstra e a me dormir. Que tot aquò me faguèt mai d'efach qu'una breçaròla al nen.

lundi 4 février 2008

dictada2008



La dictada es passada . Lo temps èra bèl e frèsc. Son venguts nombroses
, mai que l'an passat, los que volontan de sauvar lo simbòl de nòstra cultura.
Compte tengut del trabalh fach, los quites organisators , dison qu'es una mièga capitada. Mas que benlèu cal milhor èstre "100 volontaris que mila badaires".
Lo mot de dictada faria paur? Lo mot occitan seria tant copat de la realita ordinaria que faria paur tanben? Es que cal cercar l'ajuda d'un mossur comunicacion : punt còm? Es que devèm èstre mens gromand, davalar l'orgulh e nos amagar jos la capa del "païs occitan"?
Solide que sortir de çò sèu , per far una dictada , qu'es pas gaire una idèa vesina bessona de plaser per la majoritat del ancians escolans de la laïca que sem. E se restacar a la bandièra occitana, alara que se'n parla pas, pauc o pron, jamai a la television es un acte politic.
Uèi la pratica es reina. La pratica pòd escupir al vendor . E l'oferta culturala es venguda per la gracia d'aquel capitalisme bombissent un produch coma los autres. Per ieu çò que vivem.
Cal pas se descorar mas pulèu soscar que los mostraires de spectacles , se tarufan de longa per trapar de monde. Pagan de publicitat. Fan los faiòts prèp de jornalistes per qué parlan del libre , del film , del spectacle . Tot es vengut una afar de publicitat.
Que deman , a la vèlha d'una fèsta occitana , se'n parlèsse a la tele, sus lo Monde , o Liberacion , o sus FR3 o Match. Qu' auriam mila badalucas que vendrian oc , mas per jutjar se tot aquò val lo còp, sens sentir res. E que nosautres , per o mens dire aquò's pas lo cas . Cercam pas lo "maous"
Cò qu'òm vei uèi es que lo spectacle artistica , coma lo "show" politic an pauc o pron perduts lor poder d'enfachilièrar lo mond. Trapan de mens en mens de mond. Tot se demesis. Tot trescola. Sem a la boca del cambiament de societat. Lo mond crei plus de ren.
Lo mond paga e ne'n vòl per son argent.
Lo mond es mens nèci qu'èrem. Cò qu'es benlèu es una astrada.
Levat qu'es benlèu la debuta de la fin mas pas que per nosautres.

vendredi 1 février 2008

Municipalas e POC







Aqui l'avèm. Lo sòrt n'es jitat. Per nosautres dos Frederic e ieu. Aurem ensatjat de far quicòm. Serem pas los primièrs , ni los darrièrs sai que , mas crèsem plan qu' i serem pas anats sens ren.
Avèm sinhat un accòrdi que recapta los punts majors que sem en drèch de demandar compte tengut del rapòrt de fòrça . Las idèas son conegudas ; son las del POC tan plan aparadas per lo Guilhem que nos sostenguèt e nos aconselhèt bravament tre la debuta e sai que davant que foguèt el que donèt l'idèa ... E se trobèt que tant val èstre dos per las aparar que tot sol per se far ausir. Que lo monde trapa lèu un rire trufarèl e se pensa los Occitans coma una còla de calucs que somian de pèlhas e de vestits de l'Atge Mejan. Una mena de "dragqueens" que.
Consi se debanèt tot aquò. Simplament , clarament, al grand jorn. Sem anats a la rescontre de totes los partits d' esquèrre e lor avem demandat çò que ne pensavan del sicut de l'occitan auèi. Paures cal dire que sem tombats de naut, que lo cèl nos debordelèt sul cap , coma diria lo Galèse que sèm pas( avèm legit L'imposture de Labouysse vesètz.... ).
Lo premièr partit socialista , que senhorèja aici a senestre nos diguèt que per el tot aquò èra fotut e qu'èra plan damage, avia lo meriti de la franquetat, nos metèt sul cuòl. Quand al second, encara mai revolucionari , nos diguèt francament que manjava pas d'aquèl pan, qu'èra per l'escòla laïca que li venia de sos parents la morala ? E que se vesia pas de furgar dins l'espandi pedagogic? Que solide nos prenguèt per una mena de secta. Avèm pas rescontrar la LCR que vòl subretot se comptar e que la lista n'existissia pas encara al moment de nòstra recerca de lum.
E puèi nautres volem ganhar...
Lo tresen , PRG solet de sa mèna volguèt plan nos escotar, nos ausir , e nos prepausar un plaça pichona mas onèsta e sinhar ambe nosautres POC , lo programenòt minimum de governament (que Diu nos ausiguèsse) qu'es lo seguissent:
  1. - rebastison en dur de la calendreta (que pren l'aiga) o amenagement dels membres liures de l'escòla vesina.
  2. - mèsa en òbra de documents en Oc a l'ostal de comuna, e drapèu occitan, e sinhaletica occitana.
  3. - creacion d'un pòste de cargat de missions culturalas occitanas, per
  • tornar bastir un carnaval occitan mas tanben una granda fèsta occitana
  • un mercat de nadal occitan ambe los produchs del terrador .
  • la venguda d'artistes occitans a la sala de las fèstas mas tanben sul mercat musicians , pintres , contaires ....
  • la creaccion d'un fons occitan a la bibliòtèca sens oblidar los pichons
  • la formacion de personal comunal
  • lo bessonage ambe las vilas occitanas d'Italia e de Val d'Aran e encara catalanas
  • une fèsta de las lengas que n'ia maites e maites a Mureth.
  • Dintrada de l'occitan al musèu e creacion ambe mejans modernes (sur CD; film ; d'animacion sus la batalha de Muret, mas informacion sus l'epoca suls trobadors...... per assabentar los toristes nombroses que mantuns còps son curioses de saber çò que se debanèt fa uèch sècles.
  • Tot en ligason solide ambe la region , lo despartament , l'Ostal d'occitania, l'IEO....

Enfin accion contracte de païs de clarificar , accion que foguèt presentada(una idèa) a l'acampada del POC a Tolosa.

Deman i aura la jornada " rescontra ambe l'occitan" ambe, animacion al mercat 10 oras, dictada 14 oras e mièja al licèu , e bal occitan a 21oras del sèr a la sala de las fèstas . Merce al Geraud, l'ensenhaire itinerant, a la calandreta, a l'octan a totes que se seron batuts
Amigas , amics venètz nos sostener de la vòstra presencia!!!!!
Baste que lo cèl nos ajude , e que siague blu, qu'i aje de monde e qu'aquel monde se pensa que lo POC e mai generalement los Occitans son pas encara mòrts e podon jogar un ròtle dins la vida politica comunala d'aquel ròdol.

Entre temps , la cambra dels deputats a pas trapat lo temps de modificar la constitucion per , dire que "sai que, benlèu" se parla encara qualquas lengas altras , sul territori françès. De remarcar que la drècha comma l'esquèrra sembla d'accòrdi per o reconeisser. Mas se troba totjorn qualqu'un per l'empescar , al nivèl superior de la nacion per dire qu'es pas encara ora. Aqueste còp foguèt lo Filhonas que s'i fretèt. Espèra juste lo jacobin, que crebèssen davant de dubrir de musèus-cementèris. La France es lo mai grand païs per la comemoracion e lo symbòlisme. Cal juste que siaguèssen mòrts.
Benlèu que soi un pauc gispre , que lo governement prometèt una discutida ... mai tard.
La delicate question des langues régionalas diguèron. Promèssa ja mèsa en question , d'aprèp çò que ne'n diguèt la Setmana recentament... Una amnesia subte. Un ministre e lo cap de cambra diguèron que n'i avia pas besonh de lei, que las d'ara permetian d'ensenhar las lengas regionalas... Brèu lo tipe biaissut que pòd torcer la lei , tarufar quicòm , mas sens res cambiar a ren ambe la possibilitat de tot tornar prendre quand lo vent cambiara.
Tot aquò fa pensar a une escorsa contra la mòstra . E que çò que se jogue es la mòrt de nòstra lenga.
Alara consi far de pas pensar ambe lo J Bodon quand escrivia a Mouly per li dire que n'èran renduts al darrièr jòc.
I a un biais de lutjar ambe internet ara ....
Cal cercar , totes los articles, sitis , blògs que parlan de diversitat culturala , de francofonia , e assabentar lo monde sul sicut occitan. L'ai fach un pauc de pertot , qu'un tipe de l'UNESCO que bramava de contentament me respondèt qu'èra nòstre problème e que calia s'adreiçar als òmes del governament, un trufaire que! Ai escrich al Quebec(primièr païs per parlar e respectar la diversitat) , lo Senegal , lo Liban; lo Maroc , lo Vietnam; mas caldria o far tanben cap als païs anglofones e als païses de l'est , que lor donèm sens relambi de leiçons de democracia ...

Clar , que i a totjorn una còla jacobina fòrça poderosa que daissara pas lo boçin tant que serem pas crebats.Senon consi explicar per qué un media coma France Kultur , que pòd parlar de tot entre d'oras e d'oras, troba pas jamai lo temps , (encara el lo temps coquinòt ) de parlar de las lengas minorisadas gaireben mai d'un còp per an.
E tant que far aimariai ben de saupre per qué d'unas leis euròpencas son d'aplicacion urgentas e d'autras non?
En esperant crosarèm los dèts per la ganha aici a Mureth.
Que la fòrça siague ambe nosautres , e que lor peta a la cara!!!!
Visca l'Occitania.
L'Alan.